Ailfeddwl ar Gymorth Cyfreithiol Troseddol yn 'fuddugoliaeth yn erbyn canoli'

Mae’r penderfyniad gan Lywodraeth San Steffan i beidio parhau gyda’r broses o ganoli gwasanaethau Cymorth Cyfreithiol Troseddol mewn i gytundebau rhanbarthol wedi ei groesawu gan ymgyrchwyr dros Gymru wledig.

Mewn tro pedol fawr gan yr Ysgrifennydd Cyfiawnder Michael Gove, mae cynlluniau fyddai wedi arwain at gymryd gwaith gan gyfreithwyr lleol a’u rhoi i ychydig gwmnïau mawr wedi eu gollwng. Yn ogystal â hyn, mae cynigion am doriadau pellach i ffioedd Cymorth Cyfreithiol Troseddol, a allai fod wedi rhwystro mynediad i gyfiawnder i’r rhai lleiaf abl i’w fforddio, hefyd wedi eu gollwng.

Roedd y broses yn achosi pryderon, yn arbennig yn ardal Dyfed-Powys, ble y derbyniodd y Llywodraeth rhy ychydig o gynigion i redeg y gwasanaeth, a chyfreithwyr lleol yn gwrthod ymgeisio am gytundebau ar dermau oedd yn ei gwneud hi’n anymarferol i ymroi i’r gwaith. Roedd y system arfaethedig wedi cael ei feirniadu am leihau’r mynediad i gyfiawnder yng Nghymru wledig, yn ogystal â bygwth hyfywedd tymor hir y llysoedd lleol a bygwth y ddarpariaeth Cymraeg yn y system gyfiawnder.

Meddai Dafydd Llywelyn, y cyn Brif Ddadansoddydd Trosedd a Chudd Wybodaeth, sydd bellach yn sefyll fel ymgeisydd Plaid Cymru ar gyfer Comisiynydd Heddlu Dyfed-Powys;

“Byddai’r newidiadau arfaethedig i Gymorth Cyfreithiol Troseddol wedi bod yn drychineb i blismona a chyfiawnder yng Nghymru wledig. Nid yw’n syndod bod pawb oedd yn cymryd rhan – o’r heddlu i ynadon a chyfreithwyr – yn gynddeiriog am y cynlluniau. Nawr, o leiaf, gallwn symud ymlaen gyda’r sicrwydd fod cyfreithwyr lleol profiadol yn mynd i barhau i drin achosion Cymorth Cyfreithiol Troseddol.

Mae’r holl helynt yn adlewyrchu pa mor wirioneddol allan o gysylltiad gyda Chymru wledig yw Llywodraeth San Steffan pan ddaw hi at sicrhau cyfiawnder. Ni fyddai rhoi cytundebau i gwmnïau cyfreithiol allanol wedi arbed unrhyw arian o gwbl yn Dyfed-Powys, yn hytrach byddai wedi arwain at wasanaeth o safon waeth a mwy o oedi.

Er bod y frwydr yma wedi ei hennill, mae’r agenda canoli cyson yr ydym ni’n ei gweld gan Lywodraeth San Steffan angen ei hymladd bob tro. Byddai datganoli cyfiawnder a phlismona yng Nghymru yn ffordd llawer mwy synhwyrol ymlaen.’’

Ychwanegodd Elin Jones, AC Plaid Cymru dros Geredigion;

“Mae’r ymgyrch hon wedi bod yn un hir. Ers dwy flynedd, rwyf wedi bod yn codi pryderon gyda’r Llywodraeth Brydeinig, fel y mae llawer o gyfreithwyr a gweithwyr o fewn y system gyfiawnder wedi bod yn gwneud. Roedd risg gwirioneddol bod gwasanaethau Cymorth Cyfreithiol Troseddol am gwympo yn Dyfed-Powys, gan adael llawer o bobl gyda dim mynediad o gwbl i gyfiawnder, ac eto mwy o ganoli llysoedd yn bellach i ffwrdd o’n cymunedau.

Rwy’n falch bod Llywodraeth San Steffan wedi ei gorfodi i dro pedol. Er bod y system gyfreithiol yn parhau i fod dan fygythiad o ganoli, dyma un darn o newyddion da i gyfiawnder yn yr ardaloedd gwledig, yn ogystal â chyfreithwyr sy’n cyflogi llawer o bobl yn ein trefi bach, ac i statws yr iaith Gymraeg o fewn y system gyfiawnder.’’

DIWEDD

 


Byddwch y cyntaf i wneud sylw

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.

Dywedwch eich bod gyda ni

Mae llawer o bethau y gallwch eu gwneud i helpu Dafydd i enill ond yr un mwyaf pwysig yw addo eich cefnogaeth a gadael Dafydd i wybod y byddwch yn pleidleisio amdano ar 5ed o Fai.